De meeste mensen denken bij insuline alleen aan diabetes.
Maar insulinegevoeligheid is een spectrum. Problemen met insuline kunnen je welzijn beïnvloeden, zelfs als je niet in het diabetesgevaargebied zit.
Het is een belangrijke factor die je gewichtstoename en gewichtsverlies beïnvloedt, en je stofwisselingsgezondheid in het algemeen.
Dit moet je weten over insulinegevoeligheid.
Wat is insuline?
Laten we beginnen met een basisidee van wat insuline is en wat het in je lichaam doet.
Insuline is een hormoon dat door je alvleesklier wordt geproduceerd. Het reguleert de glucose in je bloedbaan.
Als we het over insulinegevoeligheid hebben, bedoelen we hoe gevoelig je lichaam is voor de insuline die door je alvleesklier wordt afgegeven.
Hoe goed doet je lichaam zijn werk?
Hoe werkt insuline?
Insuline wordt vrijgegeven wanneer je eet.
De insuline vertelt de cellen om open te gaan zodat ze glucose kunnen opnemen en gebruiken als energie.
Als alles goed werkt, is het een efficiënt proces.
Maar als je insulinegevoeligheid verstoord is, beginnen de problemen.
Waarom is insulinegevoeligheid belangrijk?
Wanneer je minder gevoelig wordt voor insuline, noemen we dat insulineresistentie.
Insulineresistentie vergroot je risico op het ontwikkelen van stofwisselingsziekten zoals type 2 diabetes, hoge bloeddruk en hartziekten.
En insulineresistentie is meestal de boosdoener bij obesitas. Daarom gaan veel stofwisselingsziekten vaak samen met obesitas.
Type 2 diabetes
Type 2 diabetes is een stofwisselingsziekte die kan ontstaan wanneer het lichaam resistent wordt tegen insuline.
Daardoor gaat de glucose niet waar het hoort te zijn. En blijft er te veel circuleren in het bloed. Dit is een gevaarlijke situatie.
Als type 2 diabetes onbehandeld blijft, kan dit leiden tot ernstige complicaties zoals orgaanschade, zenuwbeschadiging en nierziekte.
Zelfs als je niet bent gediagnosticeerd met type 2 diabetes, kunnen insulineresistentie en hoge bloedsuikerspiegels nog steeds schade aan je lichaam veroorzaken.
Zijn er tests om insulinegevoeligheid te meten?
Ja, er zijn verschillende tests die gebruikt kunnen worden om insulinegevoeligheid te meten. Enkele van de meest gebruikte tests zijn:
De A1c-test, ook bekend als de geglyceerde hemoglobinetest, is een bloedtest die je gemiddelde bloedsuikerspiegel over de afgelopen 2-3 maanden meet. Deze test vereist een nuchtere periode van 8-12 uur, gevolgd door het drinken van een suikerhoudende drank. Bloedmonsters worden genomen voor en na het drinken om de bloedsuiker- en insulinespiegels te meten. De insulinegevoeligheid kan worden berekend op basis van hoe snel het lichaam glucose uit het bloed verwijdert. Een A1c-waarde van 5,7% of lager wordt als normaal beschouwd, terwijl waarden tussen 5,7% en 6,4% prediabetes aangeven, en waarden van 6,5% of hoger duiden op diabetes.
Insulinetolerantietest (ITT) houdt in dat insuline in de bloedbaan wordt geïnjecteerd en wordt gemeten hoe snel de bloedsuikerspiegel daalt als reactie. Dit kan een indicatie geven van hoe gevoelig het lichaam is voor insuline.
Hyperinsulinemische-euglycemische clamp wordt beschouwd als de gouden standaard test voor het meten van insulinegevoeligheid. Hierbij wordt insuline in de bloedbaan geïnjecteerd om een constant verhoogd insulineniveau te behouden, terwijl glucose in een variabel tempo wordt toegediend om een stabiele bloedsuikerspiegel te handhaven. Het tempo van glucose-infuus dat nodig is om stabiele bloedsuikerspiegels te behouden, wordt gebruikt om de insulinegevoeligheid te berekenen.
Hoe weet ik of mijn insulinegevoeligheid laag is?
Bloedtesten kunnen duur en tijdrovend zijn, dus er zijn enkele veelvoorkomende symptomen van insulineresistentie om op te letten:
- Obesitas – Overgewicht is een van de makkelijkste tekenen om te herkennen. Als je overtollig lichaamsvet hebt, is de kans groot dat je minder gevoelig bent voor insuline
- Hoge bloeddruk
- Constante vermoeidheid en uitputting
- Sterke honger en eetlust die zelfs kort na de maaltijd toeslaan
Kan ik mijn insulinegevoeligheid verbeteren?
Het goede nieuws is dat je je insulinegevoeligheid zeker kunt verbeteren en zelfs insulineresistentie kunt omkeren.
Vasten
Intermitterend of langdurig vasten kan beide insulineresistentie omkeren.
Het werkt omdat insuline niet piekt als je niet eet. Dit kan je lichaam helpen gevoeliger te worden voor insuline wanneer je wel eet.
Vasten bevordert ook gewichtsverlies, wat je lichaam helpt insuline efficiënter te gebruiken.
Beweging
Lichamelijke activiteit verbetert de insulinegevoeligheid.
Wanneer je beweegt, verbruik je meer van die glucose die in je bloedbaan circuleert als energie.
Laag koolhydraat / keto dieet
Koolhydraten worden in het lichaam omgezet in suiker.
Het elimineren van koolhydraten uit je dieet, of ze in ieder geval verminderen, vermindert hoe vaak en hoeveel insuline moet werken om al die suiker te verwerken.
Supplementen
Je kunt supplementen proberen om te helpen bij insulineresistentie.
Berberine, chroom, groene thee-extract en magnesium zijn allemaal in verband gebracht met een betere insulinegevoeligheid.
Maar let op: supplementen werken alleen aanvullend op veranderingen in levensstijl. Ze helpen niet als je de hele dag door geraffineerde koolhydraten eet!
Stressvermindering
Stresshormonen zoals cortisol en adrenaline kunnen het moeilijker maken voor insuline om te doen wat het moet doen.
Medicatie
Je arts kan ervoor kiezen je medicatie te geven voor je insulineresistentie.
Neem altijd contact op met je arts als je symptomen van insulineresistentie of stofwisselingsziekten hebt.
Insuline is je vriend – als het werkt zoals het hoort
Een goede insulineregulatie is cruciaal voor je stofwisselingsgezondheid.
Als je denkt dat je insulinegevoeligheid niet helemaal goed is, breng dan enkele eenvoudige veranderingen in je levensstijl aan om het weer normaal te maken.
Vasten, keto of lage koolhydraatdiëten, evenals dagelijkse lichaamsbeweging, helpen ervoor te zorgen dat insuline zijn werk goed doet.
