Cortisol: Stress en jouw gewichtsverliesreis
Gewichtsverlies is een complex proces.
Hoewel er dingen zijn die werken (zoals vasten, ketogeen dieet), is het niet altijd zo eenvoudig.
Er zijn veel factoren die invloed kunnen hebben op gewichtsverlies, en cortisol is er een van.
Laten we dat eens bekijken.
Wat is cortisol?
Cortisol is een steroïde hormoon (zoveel hormonen!) dat wordt geproduceerd door de bijnieren.
Het heeft veel taken in het lichaam, waaronder:
-
Reguleren van bloedsuiker en stofwisseling
-
Onderdrukken van ontstekingen
-
Reguleren van de bloeddruk
-
Helpt bij de slaap/waakcyclus
Maar voor dit artikel gaan we kijken naar een van de belangrijkste taken van cortisol: reageren op stress!
Cortisol en stress
Je hebt cortisol misschien wel eens “het stresshormoon” horen noemen.
Dat komt omdat wanneer je stress ervaart (en er zijn allerlei soorten stress), cortisol reageert door je lichaam klaar te maken voor “vechten of vluchten.”
Als reactie op stress zet cortisol alles op alles.
Het stimuleert de lever om meer glucose vrij te geven voor energie. Je hebt energie nodig voor je vecht- of vluchtreactie!
Tegelijkertijd verhoogt cortisol de bloeddruk en hartslag zodat die energie sneller bij je komt.
Het verhoogt ook de spierspanning en onderdrukt sommige andere lichaamsfuncties, zodat je energie gericht kan worden op de specifieke stressfactor.
Cortisol probeert je te beschermen. En dat doet het goed.
Het probleem bij gewichtsverlies is echter dat cortisol je lichaam ook vertelt vet op te slaan.
Vet opslaan of verbranden?
Om vet te verbranden, moet je toegang hebben tot opgeslagen vet voor energie.
Daarom vasten we, of volgen we een ketogeen dieet, omdat dit ons in staat stelt over te schakelen van het verbranden van glucose naar het verbranden van vet.
Maar wanneer cortisol stijgt, schakelt het lichaam over op vetopslagmodus.
Het maakt deel uit van het “klaarmaken voor vechten of vluchten”.
In feite denkt het lichaam dat er een bedreiging is en dat je later misschien wat opgeslagen vet nodig hebt.
En bovendien vertraagt cortisol ook de stofwisseling en verhoogt het de honger en trek.
Proberen vet te verliezen terwijl cortisol constant hoog is, is vechten tegen je eigen lichaam in plaats van ermee samen te werken.
Welke dingen verhogen cortisol?
Cortisol is een reactie op stress. Maar nogmaals, er zijn veel dingen die het lichaam als stress kan ervaren.
Psychologische of emotionele stress
Werk- of financiële problemen, relatieproblemen, depressie of angst, rouw, ziekte, grote levensveranderingen …
Alles wat je aanhoudend emotioneel belast kan je cortisolniveaus verhoogd houden.
Als het kan, verwijder dan dingen die je te veel emotionele stress bezorgen.
En als dat niet lukt, zoek dan in ieder geval manieren om ermee om te gaan.
Diep ademhalen of meditatie, wandelingen in de natuur, dutjes, baden in warm water … alles wat je ontspant.
Slaap
Cortisol speelt een rol in de natuurlijke slaap/waakcyclus van het lichaam.
Als dit verstoord raakt, kunnen de cortisolniveaus hoger blijven dan normaal.
De meeste mensen hebben minstens zeven uur kwalitatieve slaap per dag nodig.
Overmatige of zware inspanning
Lichamelijke activiteit is goed, maar zware of overmatige inspanning kan het lichaam te veel belasten en de cortisolniveaus hoog houden, vooral als je obesitas hebt.
Zachte lichaamsbeweging is beter als je probeert je cortisol laag te houden. Wandelen is perfect!
Dieet
Calorieën beperken kan het lichaam in de “vecht-of-vlucht” modus brengen.
Zelfs vasten is een stressfactor voor het lichaam, hoewel het een goede stressfactor is.
Als je vermoedt dat je een probleem hebt met cortisol, doe dan niets wat te belastend kan zijn.
Als je vast (sterk aanbevolen) en je merkt dat langdurig vasten niet voor jou werkt, probeer dan intermittent fasting met langere eetvensters.
Laat je niet misleiden door te denken dat langdurig vasten op de een of andere manier beter is dan intermittent fasting - elk vasten is goed vasten.
Menopauze
De fysieke en emotionele veranderingen die gepaard gaan met de menopauze kunnen bijdragen aan hogere cortisolniveaus.
Hormoonvervangingstherapie kan helpen, maar het is belangrijk dat je met je arts praat om te zien of dit een optie voor je is, omdat deze behandeling voor- en nadelen heeft afhankelijk van je medische geschiedenis.
Conclusie
Cortisol is bedoeld om je te helpen in tijden van stress.
Maar net als bij alles kan te veel problematisch zijn.
Het beheersen van je stress kan ervoor zorgen dat je cortisolniveaus normaal blijven, zodat het je gewichtsverlies niet belemmert.
