Vasten en jicht: dit moet je weten
Vasten is goed voor ons, dat weten we. Maar er zijn een paar situaties waarin mensen voorzichtig moeten zijn met vasten. Als je vast, of overweegt te vasten, verdient jicht speciale aandacht.
Laten we het daar eens over hebben.
Wat is jicht?
Als je ooit een jichtaanval hebt gehad, weet je dat jicht geen grap is. Jicht uit zich als zeer intense, plotselinge pijn, zwelling en ontsteking, meestal in de grote teen, voet of enkel, en kan zich zelfs vestigen op plekken waar je eerder een blessure hebt gehad.
Jicht werd vroeger gezien als een aandoening van “oude mensen” of als iets veroorzaakt door te veel vlees eten of te veel alcohol drinken. Maar zoals met de meeste dingen is dat niet echt waar, behalve voor alcohol. Deze pijnlijke aandoening wordt eigenlijk veroorzaakt door hoge niveaus urinezuur in het bloed. Wanneer urinezuur zich ophoopt, kan het scherpe kristallen vormen die zich in je gewrichten nestelen. Dat veroorzaakt de intense pijn.
Dus wat veroorzaakt het urinezuur? Het urinezuur ontstaat door de afbraak van purines, die in voedsel zitten, maar ook natuurlijk door je lichaam worden aangemaakt. Meestal is dat geen probleem. Je nieren filteren het urinezuur en je scheidt het uit als je plast. Het probleem begint wanneer je te veel urinezuur aanmaakt, of je nieren het niet goed filteren, of allebei.
Jicht komt vaak voor samen met obesitas en metabole aandoeningen door onze goede vriend insuline. Hoge insulinespiegels zorgen ervoor dat de nieren urinezuur vasthouden in plaats van het uit te scheiden. En onthoud, eten de hele dag door houdt de insulinespiegels hoog.
Waarom is vasten slecht voor jicht?
Vasten verlaagt insuline. Dat zou toch goed moeten zijn voor jicht, toch? En dat is het meestal ook. Maar langdurig vasten kan problematisch zijn, vooral als je al gevoelig bent voor jicht.
Het zit zo: wanneer insuline daalt, schakelt je lichaam over op het verbranden van ketonen als brandstof, die worden gemaakt uit de afbraak van vet. Zo verliezen we vet. Maar ketonen en urinezuur kunnen niet allebei tegelijk efficiënt door de nieren worden uitgescheiden. Dus wanneer je overschakelt op ketonen, daalt de uitscheiding van urinezuur tijdelijk. En dat kan leiden tot hogere urinezuurniveaus, zelfs als je alles goed doet. Voor iemand die gevoelig is voor jichtaanvallen kan dit genoeg zijn om een aanval te veroorzaken.
Het probleem is dus niet het vasten zelf, maar hoe lang je vast en hoe streng je vast. Daarom adviseert toonaangevend vastenexpert en nefroloog Dr. Jason Fung om geen langdurig vasten te doen als je in het verleden jicht hebt gehad of weet dat je daarvoor gevoelig bent.
Waarom Intermittent Fasting beter werkt
Intermittent Fasting is veel vriendelijker voor jicht. Kortere vastenperiodes, zoals 18/6, 19/5, of zelfs OMAD (One Meal a Day), verbeteren de insulinegevoeligheid zonder langdurige ophoping van ketonen te veroorzaken. Dat betekent:
-
Insulinespiegels dalen
-
De nieren kunnen nog steeds urinezuur uitscheiden
-
Ketonen stijgen geleidelijker
-
Je risico op jichtaanvallen is veel lager
Omdat Intermittent Fasting de bloedsuikerspiegel verlaagt en de insulinegevoeligheid verbetert, kan een consistente IF-routine jichtaanvallen juist verminderen, in tegenstelling tot langdurig vasten, dat ze kan uitlokken. Met andere woorden, Intermittent Fasting pakt de oorzaak van jicht aan.
Tips van Dr. Fung
Dr. Fung raadt ook aan om limoensap aan je water toe te voegen en tijdens het vasten een kersenwortel-extract te nemen.
Limoensap helpt de urine te alkaliniseren, wat de uitscheiding van urinezuur kan verbeteren. Het levert ook vitamine C, waarvan is aangetoond dat het de urinezuurspiegels verlaagt.
Kersenextract heeft ontstekingsremmende eigenschappen en kan zowel de urinezuurspiegels als de ernst van je aanvallen verminderen. Het is geen genezing, maar wel een nuttig en mogelijk preventief hulpmiddel.
Hydratatie en elektrolyten
Goede hydratatie en elektrolyten zijn altijd belangrijk, maar worden extra belangrijk als je gevoelig bent voor jicht.
Vergeet niet minstens 1,8 liter/64 ounces water per dag te drinken, en meer als je dorst hebt, en zorg dat je je elektrolyten binnenkrijgt, ook tijdens Intermittent Fasting.
Conclusie
Als je jicht hebt, of het in het verleden hebt gehad, betekent dat niet dat vasten geen optie voor je is. Vasten kan juist helpen je risico op jicht te verminderen. Maar Intermittent Fasting is een slimmere en veiligere keuze voor jou.
En dat is geen mislukking! Intermittent Fasting is net zo’n krachtig hulpmiddel voor genezing en vetverlies als langdurig vasten.
